Toạ lạc trên núi Phượng Hoàng, phía Bắc dòng sông Cầu, thuộc địa phận xã Tiên Sơn, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang, chùa Bổ Đà một di tích lịch sử, văn hóa tiêu biểu của tỉnh Bắc Giang, được xây dựng từ thời nhà Lý; trùng tu, mở mang vào thời Lê Trung Hưng và các giai đoạn sau này. Chùa có kiến trúc “nội thông ngoại bế” mang vẻ u tịch, thanh vắng và huyền thoại, quanh chùa là đồi núi xóm làng bao bọc.

Vãn cảnh chùa, khách tham quan được hoà mình vào thiên nhiên thơ mộng, huyền bí, có thể nghiên cứu, tìm hiểu những giá trị lịch sử, kiến trúc, mỹ thuật, tôn giáo qua hệ thống các tài liệu, tượng Phật, câu đối, đại tự, sách kinh Phật, các bộ hương án, đồ thờ… có giá trị lịch sử, văn hoá hiếm thấy ở những ngôi chùa khác.

 Chùa Bổ Đà có một vườn tháp cổ  xây dựng theo những quy định riêng và chặt chẽ của thiền môn. Gần 100 ngôi tháp tàng lưu xá lị, tro cốt của các vị tăng, ni.


Vườn tháp nằm trên diện tích 8.000 m2, được đánh giá là vườn tháp cổ đẹp và lớn nhất trong các cổ tự của Việt Nam.


Vườn tháp được xây dựng trong khoảng 300 năm, kể từ khi vị sư tổ có tên tục là Phạm Kim Hưng viên tịch. Mỗi ngôi tháp lưu giữ xá lị, tro cốt của 4 - 26 vị tăng, ni.


Các ngôi tháp được xây 3-4 tầng bằng đá và gạch chỉ, được bít mạch bằng vôi vữa trộn với mật mía và bột giấy bản.

Trên đỉnh tháp các sư tăng gắn bình cam lộ đặt trên tòa sen. Còn trên đỉnh tháp các sư ni gắn một búp sen.

Trải qua hàng trăm năm, các ngôi tháp vẫn được bảo tồn nguyên vẹn về kiến trúc và được nhà chùa thường xuyên chăm nom.


Một góc khu vườn tháp chùa Bổ Đà.


Với những giá trị lịch sử, văn hóa độc đáo, vườn tháp thu hút rất đông du khách tới tham quan. Hàng năm, lễ hội chùa Bổ Đà tổ chức từ ngày 15 - 19/2 âm lịch, thu hút hàng chục nghìn người dân tham gia.


Bên cạnh vườn tháp, chùa Bổ Đà còn có những bức tường đất độc đáo làm bằng đất sỏi son và các mảnh gốm vỡ của làng gốm cổ Thổ Hà.


Với những nét độc đáo về kiến trúc cùng bề dày lịch sử và văn hóa, chùa Bổ Đà đã được công nhận là Di tích lịch sử - kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia đặc biệt.

Thế Dương