Ảnh minh họa. (Nguồn: thuonghieucongluan.com.vn)

Thực tế, việc biếu, tặng quà tết mang nhiều ý nghĩa và đây là nét văn hóa có từ lâu đời của dân tộc Việt vào mỗi dịp năm mới. Tết đến xuân về con cháu tặng quà bố mẹ, ông bà; người lớn mừng tuổi cho trẻ em; trò đến thăm thầy, những người đã giúp mình trưởng thành; là dịp để “uống nước nhớ nguồn”… Trong mỗi món quà tết gửi gắm tình cảm, thể hiện sự quý mến, biết ơn của người tặng quà đối với người nhận quà. Vì vậy, tặng quà ngày tết đem lại niềm vui cho cả người tặng và người nhận.

Tuy nhiên, trong thực tế, có không ít người coi việc quà cáp như một thông lệ “đến hẹn lại lên” vào dịp tết. Người ta chạy theo việc tặng quà mà không cần quan tâm, để ý xem người biếu có thực lòng muốn gửi và người được biếu, tặng có thực tâm muốn nhận hay không. Những món quà vì thế mà cũng không còn ý nghĩa nữa bởi nó chỉ còn mang tính hình thức.

Điều đáng nói nữa là thời gian qua, bên cạnh những món quà tết đơn thuần để bày tỏ tình cảm, đã có những món quà tết bị biến tướng, trở thành công cụ, “bức bình phong” để người ta thực hiện những tính toán cá nhân, “tranh thủ nọ kia”, lợi dụng quà biếu để đạt một mục đích nào đó có lợi cho bản thân, đi ngược lại thuần phong mĩ tục. Không ít trường hợp, người ta mượn cớ thăm hỏi, chúc tết để mưu cầu danh lợi, hay nói cách khác đây cũng một dạng hối lộ, chạy chọt, tham nhũng. Chẳng thế mà có những món quà trị giá đến hàng chục, hàng trăm triệu đồng được đưa và nhận cả công khai lẫn giấu giếm với nhiều biểu hiện ngày càng tinh vi và khó lường. Khi những món quà không xuất phát từ tấm lòng mà mang màu sắc tiêu cực thì chuyện xóa bỏ, nghiêm cấm là điều cần làm.

Để chuẩn bị cho nhân dân đón mừng năm mới 2018 và Tết Nguyên đán Mậu Tuất vui tươi, phấn khởi, an toàn, tiết kiệm, Ban Bí thư Trung ương Đảng đã ban hành Chỉ thị số 16-CT/TW về việc tổ chức tết năm 2018. Trong chỉ thị, Ban Bí thư yêu cầu các cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội cần tập trung lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện tốt các chính sách bảo đảm an sinh và phúc lợi xã hội, nhất là đối với người nghèo, người có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, đồng bào vùng bị thiệt hại nặng nề do thiên tai, bão lũ. Tổ chức thăm hỏi các đồng chí thương binh, bệnh binh, gia đình liệt sĩ, gia đình có công với nước, các bậc lão thành cách mạng, mẹ Việt Nam anh hùng, nhân sĩ, trí thức, văn nghệ sĩ, chức sắc tôn giáo tiêu biểu, các đơn vị lực lượng vũ trang và đơn vị làm nhiệm vụ trong những ngày tết. Đặc biệt, Chỉ thị cũng nhấn mạnh tới việc nghiêm cấm việc biếu, tặng quà tết cho lãnh đạo cấp trên, cấp trên “tranh thủ” cấp dưới với mọi hình thức và nghiêm cấm sử dụng ngân sách, phương tiện, tài sản công vào các hoạt động mang tính cá nhân trong dịp tết và lễ hội.

Ngay sau thông điệp của Ban Bí thư, chủ trì cuộc họp trực tuyến của Chính phủ với các địa phương, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc cũng một lần nữa nhắc nhở Bí thư, Chủ tịch tỉnh, lãnh đạo các địa phương “đừng lo biếu xén, lễ tết trung ương nữa”. Thông điệp của Thủ tướng đã nhận được sự đồng tình của dư luận và nhân dân. Điều này cũng thể hiện rõ ràng quyết tâm, sự vào cuộc quyết liệt của Đảng, Nhà nước, các bộ, ngành và địa phương để ngăn chặn tình trạng hối lộ, trục lợi, tham ô, tham nhũng dưới hình thức quà biếu lễ, tết.

Để những chỉ đạo, yêu cầu của Đảng và Nhà nước, cũng như các quy định pháp luật về việc cấm tặng, biếu quà tết cấp trên thực sự đi vào cuộc sống, phát huy được hiệu quả, cũng như không làm ảnh hưởng đến nét đẹp, tình cảm trong sáng trong mối quan hệ giữa con người với nhau, đòi hỏi sự đồng thuận của cả "ý Ðảng, lòng dân", trong đó, các cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức… giữ vai trò quan trọng.  Bởi nhiều khi ranh giới giữa những món quà thực tâm và những món quà được “núp bóng” các loại vật phẩm để thực hiện những mục đích không trong sáng rất mong manh, khó chỉ tên, gọi rõ từng loại.

Cùng với đó, cần phải có thêm nhiều chế tài mạnh mẽ để giám sát cụ thể và xử lý nghiêm mọi hành vi lợi dụng biếu, nhận quà dịp lễ, tết để trục lợi cho bản thân. Trong đó, việc quan trọng hàng đầu là người lãnh đạo phải nêu gương thực hiện nghiêm túc các quy định của pháp luật và chỉ đạo của Trung ương về việc cấm biếu xén, nhận quà lễ tết, điều này sẽ góp phần tác động lan tỏa đến cấp dưới. Đây cũng là một trong những biện pháp nhằm thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XII) về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng; ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ./.

Thu Hà