Cơ giới hóa trong thu hoạch lúa vụ Đông Xuân ở huyện Vị Xuyên, Hà Giang.

Hà Giang là tỉnh miền núi có địa hình chia cắt mạnh, tập quán canh tác của người dân còn mang tính sản xuất nhỏ lẻ, manh mún, trình độ dân trí thấp… nên vấn đề cơ giới hoá trong sản xuất nông nghiệp còn gặp không ít khó khăn. Tuy nhiên, tính đến cuối năm 2016, tỉnh Hà Giang đã có khoảng 25.150 máy móc các loại phục vụ cho sản xuất và chế biến các sản phẩm nông lâm nghiệp.

Trong các loại máy phục vụ cho sản xuất nông nghiệp chủ yếu là các loại máy làm đất, gồm khoảng 5.850 chiếc, được tập trung chủ yếu ở các huyện vùng thấp như Bắc Quang, Vị Xuyên, Bắc Mê, Quang Bình và thành phố Hà Giang. Đây là các huyện có cánh đồng rộng và tương đối bằng phẳng, trong đó có nhiều hộ đã đầu tư mua máy làm dịch vụ khâu làm đất cho các hộ khác trên cùng địa bàn.

Riêng máy tuốt lúa toàn tỉnh có khoảng 8.650 chiếc, trong đó máy động cơ chạy dầu và động cơ điện là 4.550 chiếc được trang bị tập trung chủ yếu tại các huyện vùng thấp; các máy tuốt lúa đạp chân được trang bị chủ yếu tại các huyện vùng cao như: Mèo Vạc, Đồng Văn, Yên Minh, Quản Bạ, Xín Mần và Hoàng Su Phì. Hiện nay một số huyện vùng thấp như Bắc Quang, Vị Xuyên, Quang Bình, thành phố Hà Giang và Bắc Mê đang đẩy mạnh đầu tư máy gặt đập liên hợp trong thu hoạch lúa.

Theo kết quả điều tra của các ngành chức năng, tổng số các loại máy chế biến nông lâm sản trên địa bàn toàn tỉnh tính đến cuối năm 2016 vào khoảng 9.750 chiếc, trong đó số máy xay xát lương thực của các hộ và nhóm hộ là 5.150 chiếc; số máy chế biến chè của toàn tỉnh khoảng 2.650 chiếc được trang bị tập trung tại các huyện trồng chè như Vị Xuyên, Bắc Quang, Quang Bình, Hoàng Su Phì và Xín Mần; số máy chế biến thức ăn gia súc (chủ yếu là máy thái cỏ) có khoảng 2.500 chiếc, chủ yếu tập trung tại các huyện vùng cao có điều kiện thuận lợi trong chăn nuôi đại gia súc như Đồng Văn, Mèo Vạc, Yên Minh và Quản Bạ; số máy chế biến gỗ và các loại lâm sản khoảng 786 chiếc.

Từ thực tiễn cho thấy, các loại máy được trang bị trong sản xuất nông lâm nghiệp đã mang lại hiệu quả kinh tế thiết thực đối với người nông dân trong quá trình sản xuất và chế biến các sản phẩm từ nông lâm nghiệp nhằm phục vụ cho tiêu dùng và trao đổi trên thị trường. Nhờ đẩy mạnh cơ giới hoá trong sản xuất nông nghiệp đã góp phần làm giảm chi phí đối với khâu làm đất bình quân từ 600 - 650 nghìn đồng/ha, khâu thu hoạch lúa giảm trung bình từ 750 - 800 nghìn đồng/ha.

Ngoài ra, quá trình cơ giới hóa còn làm giảm tổn thất trong quá trình thu hoạch và giải phóng sức lao động cho người nông dân; cơ giới hóa trong nông nghiệp đã góp phần đẩy mạnh quá trình thâm canh, tăng vụ, là tiền đề quan trọng trong quá trình tái cơ cấu ngành nông nghiệp trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2016 - 2020 và những năm tiếp theo. Bên cạnh đó, cơ giới hoá trong sản xuất nông nghiệp còn góp phần đẩy mạnh quá trình sản xuất hàng hoá tập trung, tạo tiền đề cho quá trình phát triển các ngành nông nghiệp mang tính đột phá của tỉnh như thu hoạch và chế biến chè, sản xuất các loại rau hoa cao cấp, thu mua và chế biến các loài cây dược liệu….

Ông Nguyễn Minh Tiến, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hà Giang cho biết: Hà Giang là tỉnh có trên 90% dân số sống ở vùng nông thôn và trên 85% số lao động sản xuất nông lâm nghiệp. Trong những năm qua, Hà Giang luôn có các biện pháp nhằm đẩy mạnh cơ giới hoá trong sản xuất nông nghiệp với mục tiêu tăng năng suất lao động, giảm giá thành sản phẩm, từng bước xây dựng nền nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hoá. Cơ giới hóa là nền tảng quan trong trong tái cơ cấu ngành nông nghiệp, vì vậy, tỉnh Hà Giang đã có nhiều cơ chế, chính sách nhằm hỗ trợ, khuyến khích các hộ nông dân vay vốn được hỗ trợ lãi suất để mua các loại máy móc phục vụ cho sản xuất nông nghiệp.

Nhằm đẩy mạnh phát triển và tái cơ cấu ngành nông nghiệp, tỉnh Hà Giang đặt mục tiêu phấn đấu đến năm 2020 có tổng số máy phục vụ cho sản xuất nông lâm nghiệp đạt 52.985 chiếc; tỷ lệ cơ giới hoá trong nông nghiệp đạt 40,5% (trồng trọt đạt 55%, chăn nuôi đạt 26%); trong đó, cơ giới hóa trong khâu làm đất đạt 65%. Mục đích của cơ giới hóa là để từng bước hoàn thiện đồng bộ trong sản xuất nông nghiệp, giảm sức lao động cho người nông dân, làm cơ sở cho việc dồn điền đổi thửa, hình thành vùng chuyên canh sản xuất hàng hóa tập trung. Bên cạnh đó, tỉnh Hà Giang cũng có các chính sách khuyến khích các hộ và nhóm hộ gia đình tại các huyện vùng cao mở rộng và nâng cấp các cơ sở chế biến theo tiểu vùng nguyên liệu, nhằm tạo ra các sản phẩm hàng hoá từ nông lâm nghiệp có giá trị kinh tế cao trên thị trường./.

Phạm Văn Phú